Lúc mới xem trailer của Tạm Biệt Gohan (Gohan.. A Heart That Goes Home; tựa gốc: โกฮัง..หัวใจโกโฮม), thú thật là mình đã chuẩn bị sẵn một tâm lý phòng thủ. Mình vốn rất sợ xem phim về động vật, bởi cái mô-típ quen thuộc thường là một cái kết đẫm nước mắt khi những chú chó, chú mèo phải ra đi trong sự đau đớn để đổi lấy sự xúc động của người xem. Mình đã đinh ninh đây lại là một tựa phim vắt kiệt tuyến lệ bằng bi kịch.
Nhưng không, xem xong mình mới vỡ lẽ, hóa ra bộ phim mang đến một cái kết vô cùng trọn vẹn, một kết thúc đẹp và bình yên đến lạ kỳ cho chú chó Gohan. Bước ra khỏi rạp với đôi mắt vẫn còn đỏ hoe vì cảm động chứ không phải vì bi lụy, mình biết mình phải ngồi xuống và viết ngay những dòng chia sẻ này.
Nội dung phim
Nội dung của “Tạm Biệt Gohan” là một lăng kính trải dài suốt một thập kỷ, theo chân chú chó hoang lông trắng, mũi hồng từ khi còn là một chú cún con lang thang chực chờ xin ăn trước cửa 7-Eleven, cho đến khi trở thành một chú chó già nua, ốm yếu. Xuyên suốt hành trình đó, Gohan đã đi qua cuộc đời của ba người chủ khác nhau. Điều làm mình ấn tượng nhất là mỗi người chủ, mỗi giai đoạn của Gohan lại đại diện cho một câu chuyện xã hội, một góc khuất của con người mà chúng ta thường vô tình lướt qua.
Ở giai đoạn đầu đời, khi Gohan còn là một chú cún con, sự gắn kết giữa nó và ông lão người Nhật nghỉ hưu Hiro mang lại cho mình cảm giác gia đình ấm áp nhất. Mối quan hệ này thực sự mang tính chữa lành, cho thấy đôi khi “nhà” không phải là một nơi chốn vật lý cao sang, mà chỉ đơn giản là nơi có người chân thành chờ đợi ta trở về.
Bước sang giai đoạn trưởng thành với cái tên mới là Brownie, nhịp phim thay đổi hẳn khi chú chó đồng hành cùng cô gái nhập cư Namcha. Bầu không khí lúc này trở nên dồn dập và kịch tính hơn rất nhiều. Qua lăng kính của chú chó, phim dũng cảm bóc trần những hiện thực tàn khốc về nạn lạm dụng, ngược đãi động vật, hay những trạm cứu hộ trá hình lập ra chỉ để trục lợi từ thiện. Cách con người đối xử tàn nhẫn với động vật và với chính đồng loại của mình, điển hình là sự bóc lột người lao động nhập cư, đã khiến mình phải khựng lại và suy ngẫm rất nhiều.
Đến giai đoạn tuổi xế chiều, chú chó già mang tên Hima sống cùng hai bạn trẻ Pele và Jaidee. Phần cuối này kể về những điều hiển nhiên sẽ xảy ra khi ta đến một độ tuổi nào đó: sự lão hóa, bệnh tật và sự chia ly. Không hề có những tình tiết kịch tính hay drama gượng ép, phim chỉ lặng lẽ khắc họa những hơi thở khó nhọc, những bữa ăn phải nhai nhỏ vì chú chó đã già. Mọi thứ diễn ra chân thực đến mức xót xa nhưng lại chạm đến tận cùng của sự thấu cảm.
Thêm một điều thú vị nữa là độ tuổi của Gohan và những người chủ sẽ tỉ lệ nghịch với nhau, Gohan còn nhỏ thì gặp một người chủ lớn tuổi, Gohan về già thì gặp được hai bạn trẻ là học sinh. Phim tạo nên một vòng lặp cảm xúc đầy ý vị khi để Gohan thuở nhỏ gặp gỡ một người chủ xế chiều, và khi Gohan già nua lại được che chở bởi những người trẻ đang chập chững vào đời; như thể định mệnh đã khéo léo sắp đặt để những sinh mệnh ấy bù trừ cho nhau, để hy vọng nảy mầm từ sự tàn phai và sự thấu cảm được nuôi dưỡng từ sự non trẻ.
Diễn viên và diễn xuất
Một điểm sáng rực rỡ khác của phim chính là sự đánh lừa thị giác đỉnh cao qua diễn xuất của các diễn viên bốn chân. Để lột tả mười năm cuộc đời của Gohan, đoàn phim thực chất đã phải sử dụng ba chú chó khác nhau. Thế nhưng, nhờ một kịch bản quá đỗi thuyết phục cùng sự chuyển dời tinh tế, bộ phim đã làm mình và có lẽ là tất cả khán giả trong rạp tin sái cổ rằng đó chỉ là một chú chó duy nhất lớn lên theo năm tháng.
Biểu cảm của các chú chó từ ánh mắt ngây thơ, sự cảnh giác kiên cường lúc trưởng thành, cho đến ánh mắt đục ngầu, mệt mỏi nhưng ngập tràn tình yêu lúc về già được kết nối vô cùng liền mạch. Khi tìm hiểu thêm thông tin hậu trường, mình mới biết chú chó đóng vai Gohan lúc già ngoài đời cũng là một chú chó hoang từng được cứu trợ từ bờ vực cái chết. Có lẽ vì mang trong mình những tổn thương thật, nên từng cái chớp mắt, từng nhịp thở của nó trên phim đều mang một sức nặng tâm lý khủng khiếp.
Âm thanh, hình ảnh, kỹ xảo
Bên cạnh kịch bản, ngôn ngữ hình ảnh và âm thanh chính là vũ khí thao túng tâm lý cực kỳ điêu luyện của tác phẩm. Đạo diễn đã sử dụng tông màu ấm xuyên suốt, tạo cảm giác hoài niệm và bình yên. Đặc biệt, việc sử dụng góc máy thấp ngang tầm mắt của chú chó là một quyết định nghệ thuật xuất sắc. Kỹ thuật này ép khán giả chúng ta phải bỏ đi vị thế uy quyền của con người, để thực sự nhìn ngắm thế giới bằng đôi mắt của một sinh mệnh nhỏ bé, từ đó đẩy sự đồng cảm lên mức tối đa.
Hòa quyện cùng hình ảnh là phần âm nhạc tuyệt vời. Bài hát tiếng Nhật vang lên ở cuối phim như một lời tri ân, một cái ôm ấm áp khép lại toàn bộ hành trình giông bão của chú chó nhỏ.
Vậy có nên xem Tạm Biệt Gohan hay không?
Nhìn chung, “Tạm Biệt Gohan” không cố gắng nhồi nhét những bi kịch khiên cưỡng. Phim nhẹ nhàng cho chúng ta thấy quy luật sinh lão bệnh tử là điều tất yếu của vạn vật. Nước mắt bạn rơi khi xem bộ phim này sẽ không phải là giọt nước mắt của sự bi lụy, mà là giọt nước mắt của sự thấu cảm, của tình yêu thương vô điều kiện và niềm hạnh phúc tột cùng khi thấy một sinh mệnh từng bị ruồng bỏ cuối cùng cũng tìm được bến đỗ bình yên.
Nếu bạn đang tìm kiếm một tác phẩm để nhìn nhận lại cách chúng ta đối xử với thế giới xung quanh, hay đơn giản là cần một cái ôm chữa lành sau những ngày mệt mỏi, thì đây chắc chắn là một kiệt tác điện ảnh bạn không thể bỏ lỡ.