Review phim The Odyssey: Bản hùng ca chấn thương tâm lý đầy choáng ngợp của Christopher Nolan
The Odyssey bắt đầu bằng sự kết thúc của một cuộc chiến huyền thoại, nhưng đó chỉ là khởi đầu cho một cuộc chiến khác khốc liệt hơn bên trong tâm trí của một con người. Đạo diễn Christopher Nolan một lần nữa chứng minh khả năng tái định nghĩa những câu chuyện quen thuộc bằng cách biến sử thi Hy Lạp cổ đại thành một tác phẩm điện ảnh sâu sắc, tập trung vào những tổn thương tinh thần và sự tàn khốc của chiến tranh thay vì những yếu tố thần thoại kỳ ảo đơn thuần.
Với cấu trúc kể chuyện phi tuyến tính đặc trưng, đạo diễn đã chia nhỏ mạch phim thành ba dòng thời gian đan xen vô cùng khéo léo. Đó là cuộc sống hiện tại đầy biến động tại Ithaca, những ký ức kinh hoàng nơi chiến trường Troy và hành trình lênh đênh đầy bão táp trên biển cả. Điểm đặc sắc nhất trong lối kể chuyện này là cách xử lý các phân cảnh hồi tưởng của Odysseus. Chúng không chỉ đơn thuần là việc tái hiện các sự kiện quá khứ mà là sự cộng hưởng tuyệt vời giữa hình ảnh hoành tráng và âm nhạc dồn dập, đưa khán giả chìm sâu vào thế giới nội tâm hỗn loạn của một cựu binh mang vết thương lòng sâu sắc.
Tuy nhiên, bộ phim vẫn có những điểm cải biên gây tiếc nuối. Để cô đọng một tác phẩm đồ sộ, nhiều tình tiết quen thuộc đã bị thay đổi đáng kể. Dưới đây là bảng so sánh cụ thể giữa nguyên tác sử thi và bản điện ảnh:
| Khía cạnh | Sử thi gốc của Homer | Bản điện ảnh của Christopher Nolan |
|---|---|---|
| Mức độ can thiệp thần thánh | Thần Hermes ban thảo dược thần để Odysseus chống lại bùa phép của Circe | Loại bỏ hoàn toàn sự can thiệp của Hermes, cuộc đấu trí mang tính tâm lý thực tế |
| Bối cảnh hòn đảo | Hành trình trải dài qua nhiều đảo thần thoại bao gồm cả đảo nổi Aeolia và túi gió thần | Lược bỏ đảo Aeolia cùng túi gió thần, giản lược tối đa đảo Hoa Sen |
| Nhân vật Athena | Nữ thần Athena xuất hiện trực tiếp để che chở Odysseus và Telemachus | Athena xuất hiện rất ít, đóng vai trò như biểu tượng dằn vặt nội tâm của nhân vật chính |
| Lời nguyền Polyphemus | Polyphemus cầu xin Poseidon nguyền rủa Odysseus khiến hành trình kéo dài | Có nhắc đến nhưng chỉ là 1 câu thoại của Polyphemus. Hải trình kéo dài do sự giận dữ của thiên nhiên và sai lầm của thủy thủ |
Bên cạnh đó, việc sử dụng một số từ ngữ hiện đại như việc hoàng tử Telemachus gọi ba mẹ là Mom và Dad đã làm giảm đi phần nào không khí trang nghiêm cổ kính cần có của tác phẩm. Bù lại, chất lượng phụ đề tiếng Việt được dịch rất tốt, sát nghĩa gốc và truyền tải trọn vẹn tinh thần của các đoạn hội thoại.
Về mặt diễn xuất, Matt Damon đã mang đến một màn trình diễn xuất sắc vượt ngoài mong đợi. Anh lột tả thành công sự rệu rã, mệt mỏi và những mảnh vỡ ký ức đứt quãng của một người bị chấn thương tâm lý nặng nề sau chiến tranh. Từng ánh mắt thất thần, từng cử chỉ do dự của anh đều khiến người xem đồng cảm với nỗi đau của nhân vật. Ngược lại, vai phản diện Antinous của Robert Pattinson dù được thể hiện tròn vai nhưng vẫn chưa đủ độ tàn ác để khiến khán giả phải ghét cay ghét đắng, nhân vật này tạo cảm giác vẫn còn hơi hiền so với sự đê tiện trong nguyên tác.
Nhân vật Helen xứ Troy do Lupita Nyong’o thủ vai cũng là một điểm nhấn đáng chú ý. Dù từng có những tranh luận về việc lựa chọn diễn viên da màu, nhưng thời lượng xuất hiện ngắn ngủi chỉ tầm 2 đến 3 phút trong phim không gây ảnh hưởng lớn đến mạch truyện. Tạo hình vết sẹo lớn trên mặt của nhân vật này là một quyết định nghệ thuật thông minh, biến nàng thành minh chứng sống cho sự tàn bạo của chiến tranh chứ không chỉ là một biểu tượng sắc đẹp thuần túy.
Việc Nolan để Nyong o đóng cả hai vai Helen xứ Troy và người chị em song sinh Clytemnestra – vợ của Agamemnon – đã tạo nên một sự đối xứng tuyệt vời. Sự tương đồng về ngoại hình giữa hai nhân vật nhấn mạnh rằng cả hai người phụ nữ đều là nạn nhân và đều nuôi dưỡng một sự căm phẫn sâu sắc đối với những kẻ chinh phạt.
Đỉnh cao của tác phẩm nằm ở khâu kỹ thuật hình ảnh và âm thanh khi được trải nghiệm ở định dạng IMAX with laser tại rạp CGV Sư Vạn Hạnh. Hình ảnh hiện lên sắc nét đến từng chi tiết, các đại cảnh biển cả bao la tạo được sự choáng ngợp và thể hiện rõ sự nhỏ bé của con người trước sự hùng vĩ của thiên nhiên. Điểm đáng quý là Christopher Nolan đã hạn chế tối đa việc lạm dụng kỹ xảo máy tính. Điển hình là cảnh quái vật một mắt trong hang đá, đoàn làm phim đã chế tạo một con rối cơ khí khổng lồ ngoài đời thực rồi mới dùng kỹ xảo đắp thêm lên, tạo cảm giác vô cùng chân thật. Phân cảnh xoáy nước khổng lồ cũng được dàn dựng rất sống động, mang lại trải nghiệm giật gân tột độ.
Phần âm nhạc của Ludwig Goransson thực sự là một kiệt tác. Nhạc sĩ đã khéo léo sử dụng các nhạc cụ cổ xưa phục dựng như kèn aulos, gông đồng và đàn lyre để tạo nên một không gian âm thanh ma mị, dẫn dắt cảm xúc người xem đi từ niềm vui, hạnh phúc đến sự giận dữ và tự hào. Đặc biệt, việc sử dụng khoảng lặng tuyệt đối trong phân cảnh tiếng hát của các Siren là một điểm sáng chói lọi, giúp khán giả cảm nhận rõ nét nỗi đau đớn tinh thần và sự cô độc của nhân vật.
Khen Phim chấm: 9/10. Đây là tác phẩm điện ảnh xuất sắc, một kỳ quan hình ảnh và âm thanh bắt buộc phải thưởng thức trên những màn hình lớn như IMAX để có được trải nghiệm trọn vẹn nhất.